چک های حقوقی و کیفری امیرآذرباد وکیل قراردادهای بین المللی

چک های حقوقی و کیفری

با سلام،معرفی چک های حقوقی و کیفری شاید از لحاظ ادبیات حقوقی عناوین دقیقی نباشند، اما چون در ذهن افراد جامعه این عناوین برای جنبه های حقوقی و کیفری چک به کار برده می شود، به این جهت عنوان چک های حقوقی و کیفری برای این نوشته برگزیده شده است. از این  روی عنوان این مقاله را چک های حقوقی و کیفری نام گذاری می کنیم.

چک یک سند بیانگر بدهی و همینطور یک سند تجاری است. اما قانونگذار به دلایل مختلفی آن را از دیگر اسناد متمایز نموده است.چونکه این سند در روابط مالی و اعتباری تجار و همینطور اشخاص عادی نقش مهمی را در پرداخت و روابط معاملاتی تجار و شرکتهای تجاری دارد، قانونگذار برای این سند اعتبار زیادی قائل گردیده و از همین روی چک های حقوقی و کیفری در میان مردم مصطلح شده است.

به طور کلی، دو دسته حمایتهای قانونی از چک را می توان شمرد. جنبه های حقوقی و جنبه های جزایی و کیفری.

  • نخست، جنبه های حقوقی حمایتی از سند چک را می توان به قرار ذیل برشمرد؛

اول اینکه؛ در مورد مطالبه وجه چک، چنانچه بنا داشته باشیم اموال مدیون را توقیف کنیم، نیازی به سپردن خسارات احتمال قانونی وجود ندارد.

توضیح این مطلب این است که؛ مطایق قانون، مواد ۱۰۸ به بعد از قانون ِنن دادرسی مدنی ایران مصوب ۱۳۷۹)، خواهان می تواند قبل از طرح دعوا برای مطالبه وجه چک از مرجع قضایی درخواست نماید تا اموال مدیون توقیف شود.

به موجب همین قانون نیز پرداخت خسارت احتمالی برای توقیف قبل از صدور جکم قطعی در مورد دعاوی ای که مستند آنها اسناد عادی است اجباری شناخته می شود. چک نیز یک سند عادی است.

اما علی رغم عادی بودن چک، این امتیاز به دارنده چک داده شده است که وی را از پرداخت این مبلغ(سپردن این مبلغ در حساب سپرده دادگستری) معاف نموده است، بند ۳ از ماده ۱۰۸ قانون آیین دادرسی مدنی و ماده ۲۹۲ قانون تجارت ایران به این مطلب اشاره دارد.

به موجب این مواد قانونی، دارنده چک قادر خواهد بود درخواست توقیف اموال مدیون چک را به دادگاه بدهد بدون اینکه نیاز باشد بدوا خسارت احتمالی به دادگاه بسپارد. و این یک امتیاز برای چک نسبت به سایر اسناد بدهی عادی شناخته می شود.

این مطلب در مقاله دیگری با توضیحات بیشتری توضیح داده شده است، برای مطالعه این مطلب می توانید به مقاله توقیف اموال به استناد چک صادره از ناحیه بدهکار مراجعه فرمایید.

امتیاز دیگری که برای چک در نظر گرفته شده است، خارج از نوبیت رسیدگی شدن دعاوی چک است.

توضیح این مطلب اینکه؛ در قانون پیش بینی شده است که رسیدگی به دعاوی چک به صورت خارج از نوبت انجام می گردد.

اگر چه در عمل دعاوی چک نیز در نوبتهای عادی اوقات رسیدگی جای می گیرند، اما این امتیاز، دست کم در مقررات قانونی، به عنوان یکی دیگر از مزایای چک به شمار می آید.

در بسیاری از آراء مراجع دادگستری، به وجود اصل چک و گواهینامه عدم پرداخت در ید خواهان اشاره شده و آن را دال بر مدیونیت صادر کننده قلمداد نموده اند.

صدور چک توسط اشخاص حقیقی و حقوقی تفاوتی ندارد.

یکی دیگر از مزایای چک را می توان مسئولیت نماینده در صدور چک دانست.هرچند که نماینده یا وکیل در صدور چک علی الاصول نباید مسدولیتی داشته باشد، اما قانون گذار در ماده ۱۹ قانون صدور چک نماینده صاحب حساب را نیز مسئول شناخته است که می توان این امر را یک استثناء به شمار آورد.

برای مطالعه دقیق تر مسئولیت نماینده در صدور چک به مقاله چک و مسئولیت صادر کننده به نمایندگی زیر مراجعه فرمایید، در این مقاله به تفصیل این موضوع شرح داده شده است.

همچنین می توانید برای مطالعه مسئولیتهای ظهر نویس به امضاء پشت چک مراجعه بفرمایید و از مقررات و تعهدات ظهر نویس نیز آگاه شوید.

امیر آذرباد وکیل قراردادها و دعاوی تجاری بین المللی
دانشجوی دوره دکتری حقوق خصوصی
www.lawoffices.ir

 

نوشتن یک دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *